ข้อมูลหน่วยงาน
ประวัติความเป็นมา
จากชุมชนสวนผลไม้ริมคลองอ้อม ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา สู่เทศบาลเมืองบางรักน้อย เมืองน่าอยู่ใกล้รถไฟฟ้าของจังหวัดนนทบุรี
ภาพ: ซุ้มประตูวัดในเขตเทศบาลเมืองบางรักน้อย
๐๑วีดิทัศน์แนะนำเทศบาล
บางรักน้อยในภาพเคลื่อนไหว
๐๒ที่มาของชื่อ
ตำนานเศรษฐีกับวัดสามแห่ง
เล่าสืบต่อกันมาว่า ในอดีตมีเศรษฐีผู้มั่งคั่งคนหนึ่ง มีภรรยาสองคนแต่ไม่มีบุตรสืบสกุล เมื่อถึงวัยชราจึงตั้งใจนำทรัพย์สมบัติสร้างวัดไว้เป็นที่พึ่งของชุมชน รวมสามวัดเรียงกันจากใต้ขึ้นเหนือ
- วัดบางรักใหญ่ ทางทิศใต้ สร้างตามความประสงค์ของภรรยาหลวง
- วัดดาวดึงษ์ ตรงกลาง เศรษฐีสร้างเอง
- วัดบางรักน้อย ทางทิศเหนือ สร้างตามความประสงค์ของภรรยาน้อย
ผู้คนจึงเรียกย่านรอบวัดทางทิศเหนือว่า "บ้านบางรักน้อย" และกลายเป็นชื่อตำบลมาจนทุกวันนี้ บางตำนานเล่าว่าเศรษฐีผู้นี้เป็นชาวมอญที่อพยพตามเสด็จสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชมาตั้งถิ่นฐานในย่านนี้
หมายเหตุ: เป็นเรื่องเล่าที่สืบทอดในชุมชน ไม่ใช่บันทึกทางประวัติศาสตร์ที่มีหลักฐานยืนยัน
๐๓เส้นทางการปกครองท้องถิ่น
จากสภาตำบลสู่เทศบาลเมือง
ลำดับเหตุการณ์สำคัญของการปกครองท้องถิ่นตำบลบางรักน้อย
พ.ศ. 2351
สร้างวัดบางรักน้อย
ศูนย์รวมจิตใจของชุมชนริมคลอง ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาใน พ.ศ. 2370
ก่อน พ.ศ. 2538
สภาตำบลบางรักน้อย
ตำบลบางรักน้อยบริหารงานในรูปแบบสภาตำบล
พ.ศ. 2538
ยกฐานะเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลบางรักน้อย
ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 3 มกราคม 2538 มีผลตั้งแต่ 3 มีนาคม 2538 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 112 ตอนพิเศษ 6 ง)
พ.ศ. 2541
ประกาศกำหนดแนวเขตตำบล
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 115 ตอนพิเศษ 34 ง ลงวันที่ 6 พฤษภาคม 2541
ยุครถไฟฟ้า
สถานีบางรักน้อยท่าอิฐ
รถไฟฟ้าสายสีม่วงเชื่อมบางรักน้อยกับกรุงเทพมหานคร ชุมชนเกษตรเปลี่ยนเป็นย่านที่อยู่อาศัยและหมู่บ้านจัดสรร
พ.ศ. 2568
ยกฐานะเป็นเทศบาลเมืองบางรักน้อย
ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลบางรักน้อยเป็นเทศบาลเมืองบางรักน้อย (พฤศจิกายน 2568)
๐๔ที่ตั้งและสภาพพื้นที่
เมืองริมคลองอ้อม
เทศบาลเมืองบางรักน้อยตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัดนนทบุรี ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา ห่างจากศูนย์ราชการจังหวัดนนทบุรีประมาณ 11.5 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 5.8 ตารางกิโลเมตร (3,625 ไร่)
พื้นที่เป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำเจ้าพระยาเชื่อมกับคลองอ้อม และมีคลองซอยแยกเข้าสู่พื้นที่เกษตร ชาวบ้านตั้งบ้านเรือนเรียงรายริมคลองอ้อม คลองแม่ร่องกร่าง คลองบางประดู่ และคลองบางรักใหญ่ เดิมเป็นแหล่งสวนผลไม้ ปัจจุบันกลายเป็นชุมชนที่อยู่อาศัยที่เดินทางสะดวก ผ่านถนนรัตนาธิเบศร์ ถนนราชพฤกษ์ และรถไฟฟ้าสายสีม่วง
| ทิศ | ติดต่อกับ |
|---|---|
| ทิศเหนือ | ตำบลท่าอิฐ และตำบลอ้อมเกร็ด อำเภอปากเกร็ด |
| ทิศตะวันออก | ตำบลไทรม้า อำเภอเมืองนนทบุรี |
| ทิศใต้ | ตำบลบางกร่าง อำเภอเมืองนนทบุรี และตำบลบางเลน อำเภอบางใหญ่ |
| ทิศตะวันตก | ตำบลบางรักใหญ่ อำเภอบางบัวทอง |
ภูมิอากาศร้อนชื้น อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 25–33 องศาเซลเซียส
๐๕หลักใจของชุมชน
วัดบางรักน้อย
วัดบางรักน้อยตั้งอยู่หมู่ที่ 3 เป็นวัดราษฎร์ฝ่ายมหานิกาย สร้างเมื่อ พ.ศ. 2351 อุโบสถสร้าง พ.ศ. 2361 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2370
- พระประธานในอุโบสถ หลวงพ่อมงคลเทพนิมิตร และ หลวงพ่อหิน
- พระพุทธมิ่งมงคลพิทักษ์ราษฎร์ (หลวงพ่อใหญ่) ประดิษฐานกลางลานวัด
- พระบรมรูปจำลองสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชและพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ชาวบ้านร่วมกันจัดพิธีบวงสรวงเป็นประจำทุกปี
โบสถ์คู่ของวัดบางรักน้อยยังเป็นสัญลักษณ์ที่ปรากฏบนตราขององค์การบริหารส่วนตำบลบางรักน้อยเดิมด้วย
๐๖ผู้คนและวิถีชีวิต
ชุมชน 6 หมู่บ้าน กับวิถีที่เปลี่ยนไป
เขตเทศบาลแบ่งการปกครองเป็น 6 หมู่บ้าน ได้แก่ บ้านบางรักน้อย บ้านหนองบัว และบ้านบางประดู่ใหญ่ มีประชากรประมาณ 21,000 คน (ตามทะเบียนราษฎรช่วงปี 2567–2568)
จากเดิมที่เป็นชาวสวนผลไม้และเกษตรกร ปัจจุบันประชากรส่วนใหญ่รับราชการและรับจ้าง ขณะที่ยังมีการทำสวนและเกษตรกรรมเป็นอาชีพรอง ชุมชนมีผลิตภัณฑ์ที่ภาคภูมิใจ เช่น เครื่องจักสานของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนตำบลบางรักน้อยร่วมใจ ไข่เค็มและเมี่ยงคำของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนศูนย์ท่องเที่ยวไม้มงคลแก้วกาญจนา
ประเพณีสำคัญที่ชุมชนร่วมกันสืบสาน ได้แก่ สงกรานต์ แห่เทียนเข้าพรรษา และลอยกระทง มีศูนย์ดนตรีไทย 3 แห่ง โรงเรียน 2 แห่ง (โรงเรียนวัดบางรักน้อย และโรงเรียนป่าไม้อุทิศ 9) ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 2 แห่ง และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 3 แห่ง
๐๘แหล่งข้อมูล
อ้างอิง
รวบรวมจากเว็บไซต์เดิมขององค์การบริหารส่วนตำบลบางรักน้อย (ประวัติหน่วยงาน สภาพทั่วไป สถานที่สำคัญ) วิกิพีเดียภาษาไทย (เทศบาลเมืองบางรักน้อย ตำบลบางรักน้อย วัดบางรักน้อย) และราชกิจจานุเบกษา
ตัวเลขประชากรเปลี่ยนแปลงทุกเดือน ข้อมูลล่าสุดดูได้จากสำนักทะเบียนท้องถิ่น หากพบข้อมูลคลาดเคลื่อน กรุณาแจ้งเทศบาลเพื่อปรับปรุง